Zuinige zin
Als zelfstandig ondernemer kan ik ervoor kiezen om mijn inkomstenbelasting voor heel 2010 vooruit te betalen. Ontzettend aardig aangeboden van de Belastingdienst, maar ik betaal mijn belasting liever verspreid over het jaar in maandelijkse termijnen. De Belastingdienst probeert me nog wel over te halen: als ik alles in één keer vooruitbetaal, krijg ik een betalingskorting. Betaalt u in één keer, krijgt u een betalingskorting, staat er.

Een zuinige zin, want er zijn twee woorden weggelaten: ‘als’ en ‘dan’. Je kunt in dit geval een van beide weglaten. Als je ze allebei weglaat, ontstaat er een rare zin:
- ‘Betaalt u in één keer, dan krijgt u een betalingskorting.’ Prima.
- ‘Als u in één keer betaalt, krijgt u een betalingskorting.’ Nog duidelijker.
- ‘Betaalt u in één keer, krijgt u een betalingskorting.’ Nee, dit is raar.
Soms kan het wel: ‘Probeer je eens aardig te zijn, is het wéér niet goed.’ Mijn advies: wees niet te zuinig met ‘als’ en ‘dan’. Beide woordjes zijn handige structuuraanduiders die het tekstbegrip bevorderen. Wil je ze weglaten, lees het eindresultaat dan eens hardop voor (of in gedachten): zou je deze zin ook gebruiken in een gesprek? Zo niet, dan ben je te zuinig geweest.


Louise op 26 januari 2010
Volgens mij heet dit de Croma-constructie, vernoemd naar ‘houd je van vlees, braad je in Croma’. Vorige week had Ewoud Sanders het erover in z’n Woordhoek in de NRC: http://weblogs.nrc.nl/woordhoek/2010/01/18/ik-denk-zelf/ Het is ‘informeel nederlands’ en wat mij betreft te informeel voor het genre ‘Belastingaanslag’. Ik denk dat het wel laat zien hoe hard Croma oprukt. (Overigens staat het op mijn aanslag ook, maar het was me niet opgevallen.)